Po co nam maski na smog?

PO CO NAM MASKI NA SMOG?

Sprawdź zanieczyszczenie powietrza w swoim mieście na Meishan Air Pollution

Sprawdź zanieczyszczenie powietrza w swoim mieście na stronie GIOS

Z raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że 33 z 50 miast z najgorszym powietrzem w Unii leży w Polsce.

Międzynarodowa organizacja non-profit HEAL analizująca wpływ środowiska na zdrowie obywateli Unii Europejskiej (UE), obliczyła, że w Polsce z powodu zanieczyszczeń powietrza przedwcześnie umiera 47 tys. osób.

Z kolei Europejska Agencja Środowiska szacuje, że w wyniku smogu umiera rocznie 15 razy więcej Polaków niż na polskich drogach. Wdychanie pyłów i gazów zbierających się blisko ziemi w znacznej mierze przyczynia się do schorzeń:

  • układu oddechowego (astma, alergie, choroby płuc, kaszel, katar, bóle gardła),
  • układu krążenia (miażdżyca, niewydolność serca),
  • układu nerwowego (choroby Alzheimera i Parkinsona).

W skład smogu (nazwa „smog” powstała od dwóch angielskich słów smoke (dym) i fog (mgła), wchodzą pyły zawieszone PM2.5 razem z pyłem PM10, silnie rakotwórczym benzo(a)pirenem oraz trującymi związkami chemicznymi (tlenki siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, metale ciężkie, sadza), a także substancje toksyczne tj. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, w tym dioksyny i furany.

Ze składników smogu, najbardziej niebezpieczny dla zdrowia człowieka, jest drobny pył o średnicy poniżej 2.5µm. Dociera on do pęcherzyków płucnych a nawet przenika do naczyń krwionośnych, a stamtąd do krwiobiegu. Jest więc zarówno szkodliwy dla układu oddechowego jak i układu krążenia. Większe cząsteczki pyłu zaś mogą powodować stany zapalne spojówek oraz błony śluzowej nosa i gardła. Osoby cierpiące na choroby serca i płuc, osoby starsze i dzieci uważa się za bardziej podatne na szkodliwe działanie pyłu zawieszonego. Zagrożone są także osoby aktywne fizycznie. Wysiłek fizyczny powoduje, że oddychamy szybciej i głębiej, wdychając jednocześnie więcej szkodliwych cząstek. W przypadku osób starszych badania dowodzą, iż wysoki poziom pyłu zawieszonego jest związany ze zwiększeniem ryzyka hospitalizacji, a nawet zgonu z powodu chorób płuc i chorób sercowo-naczyniowych.

Dlatego nie uprawiajmy sportu szczególnie na zewnątrz w dni, gdy jest ogłoszony alarm smogowy (sprawdzajmy stan powietrza w aplikacji np. zanieczyszczenia powietrza). Pamiętajmy, że maska w czasie dużego zanieczyszczenia nie ochroni nas całkowicie.

Inny bardzo niebezpieczny składnik smogu to rakotwórczy benzo(a)piren, czyli substancja znana z etykiet papierosów. Oddychając polskim powietrzem „palimy” biernie. I tak, przeciętny warszawiak, mały czy duży, „wypala” ok. tysiąca papierosów rocznie, krakus i zakopiańczyk ok. 3 tysiące, a mieszkaniec Suchej Beskidzkiej czy Nowego Targu ok. paczkę dziennie.

Smog to zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego utrzymujące się w powietrzu w wyniku niesprzyjających zjawisk atmosferycznych: bezwietrznej pogody i mgły.

W Polsce mamy doczynienia z dwoma rodzajami smogu.

  • W okresie grzewczym wystepuje smog typu londyńskiego. W Londynie między 5 a 9 grudnia 1952 roku zmarło 12 tysięcy ludzi.
  • W lecie miewamy z kolei do czynienia ze smogiem typu Los Angeles, który występuje w gorące, bezwietrzne dni.

Smog w naszym kraju nie jest zjawiskiem nowym. Można by powiedzieć, że jest starszy niż węgiel, gdyby nie fakt, że jest głównie związany z węglem. Samochody (zwłaszcza diesle) mają negatywny wpływ na nasze powietrze, ale nie są głównym źródłem smogu w Polsce (z pewnymi wyjątkami, np. centrum Warszawy).

 

Pięć aplikacji, dzięki którym poznasz jakość powietrza

Wielu ludzi myli fakty dotyczące roli węgla w zanieczyszczeniu powietrza, podkreślając że Niemcy spalają go więcej, a mają mimo to czystsze powietrze niż u nas – co niby wyklucza negatywny wpływ polskiego węgla na powietrze. Prawdą jest, że Niemcy spalają od nas więcej węgla, ale spalają go głównie w elektrowniach zaopatrzonych w dobre filtry. Ma to bardzo zły wpływ na zmiany klimatu, ale mniejszy na zanieczyszczenie powietrza.

U nas z kolei ok. 10 milionów ton węgla spalanych jest co roku w gospodarstwach domowych, w prymitywnych kotłach. Na rynek trafia złej jakości węgiel, który nie mógłby być sprzedany np. w Czechach. Do ogrzewania używa się też niestety wysokoemisyjnego drewna czy odpadów (to ostatnie jest nielegalne). Nie wspiera się czystych technologii, takich jak pellet (paliwo z odpadów drzewnych) czy pompy ciepła. W czasie smogu nie powinny wychodzić na zewnątrz osoby starsze, schorowane, dzieci i kobiety w ciąży. Warto zainwestować w odpowiednią maskę z filtrem HEPA, a także w oczyszczacz powietrza, który należy postawić w pokoju dziecięcym lub w sypialni.

 

Żródła:

Warszawa Bez Smogu
Krakowski Alarm Smogowy
Podhalański Alarm Smogowy
Dolnośląski Alarm Smogowy
SmogLab
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie (WIOŚ)

Polecamy znakomitą broszurę

HEAL POLSKA HEALTH AND ENVIRONMENT ALLIANCE

Zanieczyszczenie powietrza, zagrożenie zdrowotne

 

Do pobrania tu: